EU-landen willen AI-training op persoonsgegevens zonder toestemming toestaan

Wat besloten de EU-landen over AI en de AVG?

De Raad van de Europese Unie, waarin de lidstaten zitten, ging in oktober akkoord met een voorstel van de Europese Commissie. Dat voorstel hoort bij een bredere poging om de Europese digitale wetgeving te vereenvoudigen. De Commissie kwam daar vorig jaar mee.

Volgens het voorstel is het gebruik van persoonlijke data "in de context van AI" automatisch gerechtvaardigd. Een AI-bedrijf hoeft dan geen toestemming te vragen aan de mensen van wie de gegevens zijn. Ierland zit de Raad nu voor, en dat land is het Europese hoofdkantoor van de meeste AI-bedrijven uit de VS en China.

Security.nl meldt dat het voorstel nog geen wet is. Europese wetten komen tot stand via een trialoog, een onderhandeling tussen de Commissie, het Europees Parlement en de Raad. Het Parlement moet nog een eigen standpunt innemen, en daarna wordt verder onderhandeld.

Welke kritiek heeft privacyorganisatie noyb?

Privacyorganisatie noyb is fel tegen. Volgens de organisatie komen de zakelijke belangen van AI-bedrijven zo boven de grondrechten van gebruikers te staan. Noyb stelt dat de regel ook geldt voor data van mensen die nooit klant waren, en voor gegevens van tientallen jaren oud.

Privacy-activist Max Schrems noemt het "het grootste cadeau dat EU-lidstaten ooit aan Amerikaanse Big Tech hebben gegeven". Hij zegt dat Google, Meta en Microsoft alle data van de afgelopen jaren dan bijna zonder beperkingen kunnen gebruiken. Dat geldt volgens hem voor elk project waar een AI-onderdeel bij zit.

Noyb ziet als laatste redmiddel het Europees Hof van Justitie. De organisatie vraagt zich af of wetgeving zonder echte beperkingen wel past bij de grondrechten. Het Hof verwierp volgens noyb eerder al wetgeving die veel minder inbreuk maakte.

Wat gebeurt er nu met het AI-voorstel in het Parlement?

De volgende stap is het standpunt van het Europees Parlement. Pas daarna beginnen de onderhandelingen tussen Parlement, Raad en Commissie over de uiteindelijke tekst. Tot die tijd verandert er voor jou niets aan de regels.

De bron noemt geen datum voor het standpunt van het Parlement. Het is dus onzeker of de tekst nog verandert. De kritiek van noyb en Schrems is hun eigen oordeel over het voorstel, geen vaststaand gevolg.

Wie zich zorgen maakt over zijn gegevens, kan het verloop van de Europese besluitvorming volgen. De bron noemt geen manier om je nu al af te melden voor AI-training. Het Parlement is de plek waar het voorstel nog kan veranderen.